Archive for the ‘Texas’ Tag

Blues. Onnur sending mikukvøldið 11. februar 2015

robert

Robert Johnson

Jimmy Reed – Ain’t That Loving You Baby (Sangirnir liggja á Spotify)

Vit byrjaðu hesa aðru sending av fýra, har eg spæli mest amerikanskan bluestónleik, við lagnum Ain’t That Loving You Baby við Jimmy Reed.
Jimmy Reed var deltabluesmaður, og lærdi seg at spæla blues har, til hann flutti til Chicago í 1943. Hann sang, spældi guitar og munnharpu, og Ain’t That Loving You Baby er hansara fyrsta tað vit rópa hitt frá 1956. Ein einfaldur kærleikssangur um alt, sangarin vil gera, bara fyri at vinna aftur sína elskaðu, og spyr, um tað ikki er kærleiki. Tey komandi 8 árini gav hann út fleiri kendar sangir sum eitt nú Honest I Do, Big Boss Man og Bright Lights, Big City.
Hann fekk ongantíð plátusáttmála við Chess, men gav út á plátufelagnum Vee-Jay Records.
Hetta vóru sangir, sum eisini aðrir blues og rock&roll-tónleikarar innspældu. Elvis Presley gjørdi sína ikki minna kenda útgávu av sanginum Big Boss Man, og Rolling Stones spældu Honest I Do á teirra fyrstu LP’plátu frá 1964.
Jimmy Reed hevði ein sermerktan stíl sum fangaði, ein stíl vit rópa rythm&blues. Hann sang meiri stillisliga, og rópti ikki, sum teir bluestónleikar, sum kanska høvdu prædikumenn sum fyrimynd. Hann var bara kendur nøkur fá ár, m.a  tí hann drakk illa og áhugin fyri blues fánaði eisini burtur seint í 1950’árnum, tá ið tey ungu heldur vildu hoyra rock&roll við Chuck Berry, Elvis Presley, Fats Domino o.fl. teirra.

Vit kenna mest til blues frá plátuupptøkum,og tær fyrstu byrjaðu longu fyrst í 1920’unum. Tá tað var greitt, at tað bar til at selja blues, vórðu plátufeløg stovnað í hópatali, og gomlu deltabluestón-leikararnir spældu inn tónleik ofta fyri fleiri plátufeløg. Ein teirra var Big Joe Wliiams, sum her syngur og spælir I’m Getting Wild About Her, eitt blueslag innspælt í 1941.

Big Joe Williams – I’m getting wild about her

Big Joe Wliiams er føddur í 1903 og er ein av mongu bluestónleikarunum, sum reikaði runt í The Missisippi Delta í 1920- og 1930’árunum og spældi til dans og undirhald í vertshúsum og dansihølum, ella í sonevndum juke joints, dansibølum, sum onkur vildi sagt. Hann var góður guitarspælari og gjørdist seinni víðakendur bluestónleikari. Hann andaðist í 1982 og líka fram til fyrst í 1970’árunum gav hann út eina røð av plátum. Serliga kendur er hann fyri lagið Baby, Please Don’t Go, sum hann gav út á plátufelagnum Bluebird í 1935.

Vit skulu hoyra ein annan ikki minni kendan deltablues-tónleikara Robert Lockwood – her við lagnum Take a little walk with me.

Robert Lockwood, Jr. – Take A Little Walk With Me

Robert Lookwood er nakað yngri enn Big Joe Williams, men eisini hann spældi í teimum illa gitnu juke joints í 1930’unum, har fólk komu saman at lurta eftir tónleiki, drekka, dansa og trola eftir onkrum at ganga í par saman við. Hann er føddur í bluesbýnum Helena, og fosturfaðir hansara var ein ongin minni enn bluesmaðurin Robert Johnson, sum helt saman við mammu hansara í eini 10 ár. Og ungi Robert er eisini næmingur hjá navnanum. Hann flutti seinni norðurefir og hetta lagið Take a little walk with me var B-síða á væl dámdu plátuni Little Boy Blue, og er upptikin 1. juli 1941í býunum Aurora í Illinois fyri plátufelagið Bluebird. R
obert Lookwood verður roknaður sum ein av størstu bluestónleikarunum við uppruna í Deltaøkinum.

Vit fara nú at venda okkum til eitt annað bluesøki, nevniliga Texas, har blues við einum serligum dámi tók seg upp. Í 1950’unum var Texasblues ein meira lættur, men  rútmiskt eggjandi dansitónleikur í swingstíli, ofta kallaður jump blues. Vit hoyra sum dømi Strollin’ With Bones við tí kenda guitarspælaranum T-Bone Walker og hansara manning.

T-Bone Walker – Strollin’ With Bones

Strollin’ With Bones við T-Bone Walker frá 1950 er rættur býartónleikur. Blues, ið upprunaliga hevði verið tónleikurin, sum bygdafólk, tey svørtu, sum stríddust á plantasjum í bummulsídnaðinum, lurtaðu eftir, tá ið tey tóku sær av løttum, var nú tónleikaídnaður og undirirhald at stytta sær stundir við. Hjá tónleikarum ráddi nú um at gerast kendur og ríkur og spæla tað, sum fjøldin fagnaði, og bluestónleikurin lagaði seg til nýggjan tørv. Eitt nú gjørdust bluestekstirnar mest innatóm ástarorð, og ikki so fjølbroyttar sum í upprunatónleikinum. Býir sum Memphis, Chicago, Detroit og New York gjørdust bluesbýir í 1950’unum, og blues var íðuliga spældur líka til popp og rock&roll fóru við marknaðinum.

Vit skulu nú hoyra nakrar av kendu bluestónleikarunum, sum høvdu sína gulløld í Chicago í seinnu helvt av 1950’unum. Vit hoyra fyrst Jimmy Rogers við lagnum Walking by Myself.

Jimmy Rogers – Walking By Myself

Jimmy Rogers her við lagnum Walking by Myself, eitt hitt frá 1954. Jimmy Rogers spældi eina tíð við í kenda bólkinum hjá Muddy Waters. Hann spældi guitar og munnharpu og hevði sjálvur nøkur rythm&blues ella r&b-hitt í seinnu helvt av 1950’unum. Hann var ein teirra sum púrasta gavst sum bluestónleikari, tá rock&roll troðkaði blues av pallinum fyrst í 1960’unum.

Ein annar kendur  bluestónleikari, sum eisini hevði grund at kenna seg hóttan, tá rock&roll gjørdist síðsta skrígg, varð Howling Wolf. Hann var annars víðakendur fyri sín kanska einsháttaða, men tølandi tónleik, sum bygdi á tað vit kalla licks ella riff, einfaldar, men fangandi lítlar tónleikamyndir endurtiknar í undirspælinum. Hetta sum eisini aðrir Chicago-bluestónleikarar brúktu. Og Howling Wolf var so grovmæltur, at røddin uttan iva kundi verið brúkt til sandpappír.

Howlin’ Wolf – Smokestack Lightnin’

Howling Wold við einum blueslagi sum hevði illa duldar kynsligar tilsipingar í sær. Howling Wolf er úr Deltaøkinum, og hann nevnir gamla blues-stórmennið Charley Patton sum sína fyrimynd. Hann var ein av temum stóru í Chicago, og er serliga kendur fyri lagið Little Red Rooster frá 1962, sum Willie Dixon skrivaði.

John Lee Hooker var ein annar kendur blusari í Chicago síðst í 1950’unum og fyrst í 1960’unum. Eisini hann var úr Deltaøkinum og millum teirra, sum fluttu gamla deltabluestónleikin yvir í elektriskan blues. Í 1989 innspældi John Lee Hooker plátuna The Healer  saman við Carlos Santana og Bonnie Raitt, og fyri ta útgávuna fingu hann og Santana ein Grammy Award. Jú,tað lá væl fyri hjá John Lee Hooker at gera einfaldar, snøggar bluessangir, sum t.d. hendan Boom Boom frá 1962.

John Lee Hooker – Boom Boom

Eg lovaði í fyrstu sendingini hjá mær at venda aftur til ein hin fremsta bluestónleikaran nakrantíð, Robert Johnson. Tað er rættiliga lítið vit vita um hann. Hann reikaði um í Deltaøkinum, eins og so nógvir aðrir tónleikarar, og hann spældi eina tíð í bluesbýnum Helena, har eisini Son House, Charley Patton og Sony Boy Wlliamson spældu. Tað er ikki nógv av plátuupptøkum, ið liggur eftir hann, 29 løg og 41 upptøkur. Hann hevði spælt í nógv ár, tá ið hann í november 1936 gjørdi sínar fyrstu plátuupptøkur í San Atonio í Texas. Tá innspældi hann m.a. Terraplane Blues og Cross Road Blues. Árið eftir tók hann aftur upp plátur, hesaferð í Dallas í Texas, m.a. sangin Love in Vain Blues. Nakrar av upptøkunum komu út hjá pláfelagnum Vocalion.
Vit vita, at Robert Johnson varð myrdur, tá hann varð lokkaður at drekka eitt glas av brennivíni við eitri í, og hann doyði 16. august 1938. Hann var giftur eitt skifti, men sagdur at vera rættiliga óður eftir konufólki, og tað var tað, sum skuldi kom honum aftur um brekku.
Nógv  frættist ikki um Robert Johnson, og í 1941 kom kendi fólkalívsfrøðingurin Alan Lomax til Clarksdale at gera upptøkur við Robert Johnson til savnið hjá Library of Congress. Hann hitti av góður grundum ikki Robert Johnson, men fekk kortini gjørt nakrar upptøkur við Myddy Waters, sum tá var í tjúgunum og spældi upprunalliga deltabluestónleikin.
Eitt savn við øllum upptøkunum við Robert Johnson kom út í 1961. Ungir bretar sum Brian Jones, Keith Richards og Eric Clapton fingu tá hendur á plátunum og gjørdiust ovfarnir. Restin er so søga. Vit hoyra her sangin um at sita á kjørbreyt, Cross Road Blues. Og aftaná hoyra vit sama lagið við bretska stórbólkinum Cream.

Robert Johnson – Cross Road Blues

Cream – Crossroads – Live At Winterland, San Francisco / 1968