Archive for september, 2014|Monthly archive page

Xperiment

PrintTað eru sannliga ikki øll experiment sum rigga. Ja, man tað ikki vera skilabest at halda seg langt burtur frá øllum experimentum. Vit vita jú, hvussu tey enda.
Men nú er so komið prógv um, at experiment eisini kunnu rigga og enntá rigga væl. Og tá eg sigi so, so er tað tí, at ein, sum eg kenni, fekk meg at lurta eftir nýggju fløguni Ungdómskórið Xperiment, og tað – lat tað verða sagt beinanvegin – gjørdist eitt av teimum eksperimentunum, sum eg ikki farið at gloyma við tað fyrsta. Hetta eksperimentið hevur progvað hypotesuna, at tað eisini í Føroyum ber til at spæla/syngja tónleik/sangir, sum stendur mát við tað allarbesta, sum kemur fram, og sum okkum ikki nýtist at dáma, bara tí at tað eru føroyingar sum syngja/spæla.

Í viðmerkingunum til hesa fløguna stendur, at Xperiment syngur mest gamlar føroyskar sangir. Tá tey siga gamlar, so brúka tey helst internettíð, tí so frægt sum eg dugi at meta um, so eru teir flestu sangirnir á hesi fløguni rættiliga nýggir. Men lat tað fara, tí tað avgerandi er, at á hesi fløguni eru sangir, sum vit kenna, men sum her fáa nýtt lív, so at tað, sum vanliga er jabb og endurtøka, knappliga verður til viðkomandi tónleik, sum røkkur langt upp um tað gerandisliga ella mainstream.
Tað hevur eydnast hesum kórinum at syngja 10 góðar gamlar sangir, sum vit kenna teir flestu, so tú lurtar bergtikin, samstundis sum sangirnar tala til tín á ein nýggjan hátt. Tú undrast og spyrt, hví vórðu hesir sangir ikki sungnir á henda hátt av fyrstan tíð?

Á fløguni eru sangir í einum blandi, sum fevnir um tað stuttliga og veitslukenda, tað álvarsama og syrgiliga, tað verðsliga og andaliga, men sum her verður til eina heild, sum minnir um lívið sjálvt.
Hvussu ofta havi eg ikki hoyrt sangin Farvæl Maria eftir Hans Inge Fagervik og hugsað, at hetta var bara ein av tíggjutúsund banalum poppsangum? Men her verður sangurin til ein gravar- ella sorgarsálm, um tær hendingar í lívinum, sum ikki rigga, um tað, sum fór út av vegnum, sum tá vit minnast onkran sum eitt nú hana, sum er farin, men sum tann summardag, kom rennandi ímóti mær so glað. Og tá kanst tú ikki gera annað enn tára! Her eru sangir hjá Frændum, Martin Joensen, fótbóltssangurin hjá Hera Nolsøe um tá Føroyar góvu Eysturríki ein  vals, ella brot úr Fuglakvæðnum, tá tjaldrið tók at láta hart, tað hoyrdist yvir sjógv, tá fleyg hvørt í sína ætt, halan upp í rógv. Eitt gamalt, men enn aktuelt kvæði.
Og so endar fløgan við sálminum Leið milda ljós, sum Jákup Dahl týddi.

Sigrid Sivertsen hevur arrangerað allar sangirnar, og líka frá byrjan til enda byggir hon sangirnar upp við kórsangi, kórundirspæli/sangi til solosang, knappum og flottum kórvignettum, so flott, at eg kom at hugsa um The Mamas & The Papas ella Karl Jenkins. Eg haldi ikki at tey, ið sungu, nakrantíð mistu tónan, hóast tað onkuntíð var nær at markinum. Tað var spenningurin, og framførslan var alla tíðina intens, hóast hon onkuntíð gekk seint, og hon misti ongantíð flogið. Og á Summarfestivalinum í ár kundu summargestir eisini ásanna, at eitt nú Í Gøtu ein dag, sum er á fløguni, enn er festivalaktuellur.

Eg lurtaði alla hesa fløguna á tamb, og eg fekk eina kenslu av, at hesir 40 sangararnir ordiliga fingu roynt teirra sangevni. Tey góvu sítt íkast, og vit standa nú við eini útgávu, sum í hvussu er eg púra vist fari at lurta eftir minst einaferð aftrat. Ótrúðligt sum føroyskur tónleikur vinnur fram. Vit hava flaggskip sum Teit og Eivør og Týr og so øll hini, sum eg ikki ordiliga havi fingið hald á.

Og nú hava vit so  Xperiment. Tutl gevur út.