Tað er skandalan

Eg síggi at Vágaportalurin hevur eina ‘søgu’ um blaðhald og brúk av føroyskum netsíðum, eftir at portalurin hevur havt eina spurnarkanning um hetta (portal.fo er tó ikki, tað eg dugi at síggja, við í kanningini). Talan er sambært Vágaportalinum um eina quick-poll kanning, sum skal takast við fyrivarni. Nú skal eg ikki taka støðu til úrslitið av kanningini, sum møguliga er á góðari leið. Hinvegin kundi eg hugsað mær at gjørt nakrar viðmerkingar til tann eina spurningin í kanningini: Er Dimma eitt skandalublað? Her svara 578 portallesarar Ja (54%), 319 Nei (30%) og 155 (15%) siga seg ikki lesa Dimmu. Í yvirskriftini hjá Vágaportalinum verður hetta til: Dimmalætting: Flest haldarar men eitt skandalublað.

Nú skal eg vera tann seinasti at verja Dimmalætting, men at Dimmalætting skal vera eitt skandalublað, fái eg meg ikki at trúgva. At so nógv halda so vera má koma av onkrari misskiljing ella eini misfatan av, hvør uppgávan hjá miðlunum eisini er.

Eg haldi eitt skandalublað vera ett blað, sum miðvíst fer eftir skandalum, sum skulu selja blaðið. Tvs. talan eg um bløð, sum í sínum tíðindaflutningi øsa fjøldina, venda sær til ‘innara svínhundin’og dyrka undirlutakensluna hjá smámanninum. Hesi bløðini fara lætt um  sannleikan og leggja lítið í samfelagsliga týdningin av sínum tíðindaflutningi. Málið er øsing heldur enn upplýsing og menning. Kanska gera tey hetta fyri at tjena pengar og/ella fyri at tæna ávísum politiskum, sosialum, mentanarligum ella búskaparligum áhugamálum.

Grundin til at eg treiv eftir penninum var, at føroyski miðlaheimurin allur (og serstakliga nettíðindasíðurnar) er raktur av eini kapping um at lýsa hendingar í einum stríðum streymi av headlines, har livitíðin er frá minuttum til nakrar tímar. Føroyskir miðlar (sjálvt ikki Dimmalætting, hóast hon roynir) koma sjáldan ella ongantíð í dýpdina við nøkrum. Tað er hendan ella hin smáhendingin ella tiltakið (events), sum skal lýsast, listin yvir mál, sum eru skorað, tann ella tann útgávan, sum skal annonserast, tann ella tey, ið eru komin illa fyri. Ella politikarar, sum sleppa at kjakast sínamillum í miðlunum við okkum og miðlunum sum áskoðarum.
Er hinvegin vandi fyri at okkurt ikki er trygt, t.d. matur, ljós í tunlum, húkar í eini rundkoyring, ella grundarlag er fyri at skapa øsing er um onkra tænastu, sum ikki er nøktandi, ja, so skal tað blásast upp, so at óttin millum fólk kann haldast viðlíka.

Og tá so Dimmalætting roynir at koma sær undir kav eftir onkrum, ja, so er talan um skandalur. Kanska kemst hetta av, at tað ræður ein øgilig tøgn og upplýsingaturkur  her í landinum, sum ger, at ein og hvør kritisk og nágreinilig viðgerð er antin ein gøla ella fornermar onkran (tí hann ella hon kennir seg raktan ella kanska slett ikki dugir at lesa). Vit hava eisini øll grivið okkara egnu fakligu, vinnuligu, smagligu ella lokalpatriotisku skotgravir, sum eisini kunnu dyrkast í tíðindaflutninginum.
Hjá okkum skal tað tí antin vera stutt, lokalt, hugnaligt, rósandi, skakandi ella tannleyst. Tí tað dámar fólki.

Tað kann væl vera, at orka er ikki til at gera góð bløð og netsíður í landinum. Hví so ikki lata tað almenna stuðla? Ella hví standa vit ikki saman um í hvussu er ein miðil, sum ikki bara er lystimeti?

Jú, vit hava almennar miðlar, sum vit øll rinda til. Skomm at siga frá, so liggja hesir á niðasta plássi, tá talan er um at røkja sínar miðlaskyldur. Øll finna seg í hesum, ikki minst politikarar og mentamálaráðharrar. Føroysk miðlað mentan liggur í skeljasori, men fólkið jublar, tí tað fær popp, hitt, ‘hyggiligar’ samrøður um leyst og fast, óaktuellar endursendirnar (‘savnsgull’), ynskikonsertir og kappingar. Tíbetur onki sum prikar.

Hetta er tað, sum tær almennu Føroyar hava at bjóða sínum borgarum í 2010.

Og tað er ein skandala.

No comments yet

Svara

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Broyt )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Broyt )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Broyt )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Broyt )

Connecting to %s

%d bloggers like this: